Gaiás, Cidade da Cultura
Escenas do cambio 2022

Festival de teatro,
danza e arte en acción

Hammamturgia xera e capta o fluxo dos corpos e as cousas no espazo, unha sucesión que non explica nada, senón que propón e activa transformacións, unha obra coreográfica en definitiva, que traballa co espazo e o tempo. Entendemos a hammamturgia como o outro da dramaturxia. A dramaturxia sería así a acción de crear, compoñer e interpretar unha obra. A hammamturgia, en cambio, remite a unha relación coas condicións atmosféricas que producen a transformación da forma/obra, o paso para dar é estar dentro, atravesando, ser o que nos move e non vemos.

O espazo mesmo estase construíndo e/ou transformando durante a acción, á vista dos espectadores. Este espazo non é máis que un ambiente compartido. Un ambiente no que non se distingue un fóra dun dentro. É só unha membrana, na que respiramos (e vivimos, polo menos durante este tempo) xuntos.

A forma que este feito adquire en Hammamturgia é facer o ambiente e co ambiente. Dalgunha forma facemos a casa desde dentro transformando aos poucos, suavemente, o lugar ao que chegamos —e ao que chamamos teatro— noutro sitio.

Transformámolo e facemos visible esta transformación. Non se trata de facer de principio a fin un ambiente, senón facer algo coas condicións que o constitúen.

Societat Doctor Alonso

A Societat Doctor Alonso, creada en 2001 e dirixida por Tomàs Aragay (director de teatro e dramaturgo) e Sofía Asencio (bailarina e coreógrafa) construíu unha linguaxe que atopa unha das súas claves fundamentais no concepto do desprazamento. De situar algo fóra do seu lugar, ámbito ou espazo propio, para indagar como este desprazamento modifica a linguaxe tanto en canto á súa gramática constitutiva como en canto á lectura que un observador pode facer: desprazar para desvelar algo. Este manobra de desprazamento revelouse como unha ferramenta eficaz para xerar espazos de discurso poético que poñan en cuestión o status quo da nosa comprensión da realidade.

Ficha técnica

Cataluña-Valencia | 55 min | 9 €
Teatro

Hammamturgia: Tomàs Aragay e Sofía Asencio
Dirección escénica: Tomàs Aragay
Creación e interpretación: Sofía Asencio, Beatriz Lobo, Ana Cortés, Kidows Kim
Asesoramento espazo escénico: Cube.bz e Serrucho
Iluminación e espazo escénico: Cube.bz
Espazo sonoro: Maties Palau
Vestiario: Jorge Dutor
Comunicación e distribución: Sara Serrano
Produción: Imma Bobé
Espectáculo coproducido por: Le Grütli, Centre de production et de difusión des Arts Vivants, Teatre Nacional de Catalunya, Azkuna Zentroa, Auditorio de Tenerife, La Mutant, espai d’Arts Vives.
Coa colaboración de: ICEC, Institut Català de les Empreses Culturals, INAEM, Instituto Nacional de las Artes Escénicas y de la Música, Institut Ramon Llull.

Estrea

En Galicia

*Ás 12 horas haberá un pase técnico de balde para estudantes da Escola Superior de Arte Dramática de Galicia
Hammamturgia Sábado 7 de maio, 21.30h Cidade da Cultura | Museo Centro Gaiás Sala 1

A noite é longa pero branca. Resplandecente. Grazas á potencia da nada, a impotencia pode ser atravesada.

Ramón Souto

Ramón Souto (Vigo, 1976). Compositor e artista sonoro. Activo como creador de música experimental de cámara, música electrónica, performance, instalacións, teatro musical e ópera. Explora diferentes formas de produción sonora en dispositivos acústicos e electrónicos para xerar e expandir expresividades.

Ficha técnica

Galicia | 60-75 min
Música contemporánea. Concerto ao amencer*
Site specific

Composición musical: Ramón Souto
Textos: Santiago López Petit
Enxeños sonoros: Ramón Souto, Ignacio Barcia, Henrique Fernandes, Gustavo Costa, Mateo Mena
Solistas: Guillermina Gallardo, mezzosoprano; Enrique Martínez, tenor; Gustavo Castillo, baixo
Coro de performers: Alicia Louzán, soprano; Sara Cayetano Sío, soprano; Remedios Cruz, contralto; Andrea Búa, contralto; Lucas López, baixo; Francisco Pérez Piñon, baixo.
Vertixe sonora: Roberto Alonso, violín; Pablo Coello, saxofón; María Mogas, acordeón; Carlos Méndez, contrabaixo; Nuno Pinto, guitarra eléctrica; Haruna Takebe e David Durán, piano; Diego Ventoso, percusión; Pilar Fontalba, oboe.
Ensemble New Music Tallin: Marion Strandberg, frautas; Helena Tuuling, clarinete; Nina Kawaguchi, violín; Talvi Nurgama, viola; Teemu Mastovaara, violonchelo.
Residencia ‘Facendo novos camiños’. Programa de Residencias Artísticas do Gaiás 2022

De balde previa retirada de convite

*Almorzo posterior no Museo Centro Gaiás para as persoas asistentes

Estrea

Absoluta
NIHIL Domingo 8 de maio, 06.30h Cidade da Cultura Campo do Gaiás

¿Qué es el agua? —primeira obra da Tetralogía de los elementos– é un site specific en forma de homenaxe a ese misterio fascinante que representa a auga en todas e cada unha das súas variantes. 

Igual que noutras ocasións, a Compañía La Soledad entrega unha proposta de land theater, un termo que toman prestado da arte. Marc Caellas e Esteban Feune de Colombi, fundadores do colectivo, comezaron as primeiras investigacións desta nova iniciativa no 2018 en La Habana, partindo da lectura do poema “La isla en peso” do cubano Virgilio Piñera. 

Desde entón, acumularon viaxes, textos e rituais que xiran arredor da auga, dentro e fóra dela, principalmente en illas, na beira dos ríos ou en cidades marítimas. Tal é o caso de Fisterra, onde logo dunha residencia na localidade, xestada a raíz da súa participación en Escenas do cambio 2021, estrearán ¿Qué es el agua?. Un periplo que o público comezará na Cidade da Cultura, en Santiago de Compostela, cando se monten no bus que os levará ao municipio onde se di que remata oficialmente o Camiño de Santiago.

[AVISO: A entrada inclúe o traslado en autobús de ida e volta desde a Cidade da Cultura ata Fisterra. Recoméndase ao público levar os seus propios auriculares para a audio-performance en autobús, aínda que a organización terá de reposto. O percorrido da obra non é axeitado para persoas con problemas de mobilidade ou carriños de bebé.]

Compañía La Soledad (Marc Caellas e Esteban Feune de Colombi)

Esteban Feune de Colombi naceu en Buenos Aires e viviu en París, Barcelona e Xenebra e traballa en distintas partes del mundo. É poeta, actor, fotógrafo, editor e performer.

Marc Caellas naceu en Barcelona e viviu en Londres, São Paulo, Miami, Caracas, Bogotá e Bos Aires. É un artista multidisciplinar cuxos proxectos se concretan en forma de libros, performances, obras de teatro ou proxectos culturais que hibridan literatura, música, teatro e arte contemporánea.

Marc & Esteban crearon en Bogotá, en 2011, a Compañía La Soledad, enfocada en propostas escénicas itinerantes, performances e site specific, cuxa peza emblemática é El paseo de Robert Walser, con máis de 150 funciones en trinta cidades de todo o mundo. 

Ademais, realizaron as obras Cuento mi vida (Bogotá e Bos Aires, 2014), Come en casa Borges (Barcelona, 2016), Sin cartas no hay amor (Ciclo Anfitriona, Barcelona, 2017), Juego de cartas (México, 2018), Nobel a Borges (FILBA, Bos Aires, 2018), El inventor del paraíso (Mallorca, 2018), Bolaño, vuelve a casa (Barcelona, 2020) e Sin timón & en el delirio (Cidade de México, 2021).

Ficha técnica

Cataluña | 5 horas | 15 €
Site specific

Dirección e dramaturxia: Compañía La Soledad (Marc Caellas e Esteban Feune de Colombi)
Produción, administración e distribución: Dos Orillas Cultura, Ángels Queralt
Coreografía acuática: Corinne Spitalier
Imaxe: Muriel Escalera
Elenco: Marc Caellas, Esteban Feune de Colombi, Corinne Spitalier e Muriel Escalera xunto a persoas da comunidade local de Fisterra.
O proxecto é unha coprodución de Dos Orillas Cultura, FIT de Cádiz, Escenas do cambio (Cidade da Cultura, Santiago de Compostela), ORTEUV de Veracruz (México) e conta co apoio de IBERESCENA.
Coa colaboración do Concello de Fisterra

[AVISO: A entrada inclúe o traslado en autobús de ida e volta desde a Cidade da Cultura ata Fisterra. Recoméndase ao público levar os seus propios auriculares para a audio-performance en autobús, aínda que a organización terá de reposto // O percorrido da obra non é axeitado para persoas con problemas de mobilidade ou carriños de bebé.]

Estrea

En Galicia.
¿Qué es el agua? Domingo 8 de maio, 10h Fisterra Percorrido: Cidade da Cultura – Cemiterio de Fisterra – Praia da Langosteira

OUTsideINsideOUTside é unha peza creada de maneira específica para o espazo na Cidade da Cultura que traballa con elementos tradicionais pero empregados de maneira non tradicional: texto, citas e fragmentos, actos, danza, a experiencia dramática, a relación cos espectadores, a improvisación, e autores de referencia como Samuel Beckett ou Berthold Brecht. A peza sitúanos na zona de intersección entre a realidade e a ficción e toma o propio lugar e aos espectadores como parte dela.

Un percorrido que á maneira dunha banda de Moebius vai por dentro e sae fóra para devolvernos dentro. Dentro de que? Fóra de que? De onde?

Sucesivos encontros, secuencias e minisecuencias poéticas, discursivas, visuais, transitan textos de varios autores, case sempre das súas pezas inacabadas, construíndo ideas e conceptos por veces abstractos, a través dunha conversa universal, con silencios e reflexións, pensamentos en voz alta. Reflexionamos sobre a vida contemporánea. A vida do pensamento.

OUTsideINsideOUTside é a pesar de todos os seus estímulos, un relato. Conta unha pequena historia a través de como nos manifestamos e nos convertemos nalgo que non queremos, como estamos feitos de renuncia, e así atopámonos de novo no diálogo entre o real e o verdadeiro.

Sara Molina

Recoñecida actriz e dramaturga pioneira da vangarda teatral española. Formada nos seus inicios con Albert Boadella (Els Joglars) e Zubics-Panadeiro (actores e bailaríns da compañía de Pina Bausch), o traballo de Sara Molina (Xaén, 1958) estivo sempre marcado polas novas linguaxes e o performativo, pero sen renunciar aos trazos da excelencia. Como directora escénica asinou máis de corenta montaxes, e entre as súas pezas como autora destacan Imperfecta armonía, Made in China ou Mónadas, entre outras. Ten participado en diversas mostras teatrais estatais e internacionais como o Festival de Avignon, o F.I.T. de Cádiz ou a Muestra de Teatro Español de Autores Contemporáneos de Alacante. Ademais, traballou como docente teatral nas Universidades de Granada, Málaga, Cuenca ou Barcelona, así como en talleres municipais e escolas de artes escénicas e escolas privadas.

Ficha técnica

Andalucía | 60-75 min | 9 €
Teatro-danza | Site specific

Lorena Ayala – bailarina e bailaora flamenca
Mónica Francés – actriz, performer e poeta
Andrés Montero e Borja López – actores
Sara Molina – directora da obra tamén presente en escena
Joaquín Cutillas – Iluminación

Estrea

Absoluta
OUTsideINsideOUTside Domingo 8 de maio, 20.30h Cidade da Cultura Edificio CINC | Salón de Convencións

A compañía fundada por Tomeo Vergés ofrece dous espectáculos que funcionan como un díptico que son á vez expresión e posta en cuestión das contornas do masculino e do feminino.

Moi, Antonio M.

Moi, Antonio M., é unha sorte de autorretrato que nace do desexo de Alvaro Morell de explorar a brecha entre o que presentamos de nós mesmos e o que ocultamos tras as máscaras sociais e culturais. Utilizando elementos e materiais que lle son moi queridos e inspirado no xénero burlesco e a figura do pallaso, pon en escena a multiplicidade de “eus” que, coma a todos nós, o constitúen. Unha viaxe poética e vital, absurda, inquietante e divertida.

Que du bonheur (?)

Que du bonheur (?), que podería traducirse como “Só alegría(?)” deconstrúe e descompón os estudos do movemento do corpo. Que significa ser muller? A que códigos, a que presión social deben as mulleres someterse? Tomeo Vergés atopou unha fermosa metáfora escénica para profundar neste tema e cuestionar as imaxes esperadas ou esixidas que manteñen ás mulleres nun camiño establecido.

Nun camiño é onde se atopa a intérprete Sandrine Maisonneuve: ao ritmo dun metrónomo hipnótico cuxa cadencia se obriga a seguir, repite e transforma unha serie de movementos cotiáns. Prisioneira a pesar de todo de si mesma, libra unha batalla de ida e volta, xoga cos clixés e a linguaxe corporal, desde a composición da imaxe dunha muller perfecta ata a súa transformación nunha guerreira ancestral. Cómica, mordaz e liberadora.

Compagnie Man Drake / Tomeo Vergés

Desde a súa creación en 1992, a compañía Man Drake traballa na fronteira entre o teatro e a danza, e cada disciplina inflúe na outra nun estado de fricción continuo. Tomeo Vergés desenvolve este traballo a través das diversas pezas da compañía que, aínda que a miúdo teñen un carácter teatral, se centran no corpo. As súas actuacións dan un novo xiro ás situacións cotiás e sacan á luz unha inquietante estrañeza. O seu ton podería describirse como surrealista ou absurdo, ou, en calquera caso, fóra de ton. Paralelamente, Man Drake desenvolve formas coreográficas “fóra do escenario” que confrontan os corpos con diferentes tipos de espazos para alimentar a imaxinación e crear unha nova poética do corpo.

Este traballo tamén se expresa nos programas educativos e eventos de sensibilización da compañía. Do mesmo xeito que nas súas obras escénicas, estes a miúdo combinan máis dunha disciplina artística (como as artes visuais ou o cinema), e van máis aló da idea dun simple obradoiro ou clase, adoptando diversas formas (actuacións, proxeccións de películas e conferencias, por exemplo).

Ficha técnica

Francia | 60 min. (30’ cada peza) | 9 €
Danza

MOI, ANTONIO M.
Concepción: Alvaro Morell, Tomeo Vergés, Véronique Petit
Interpretación: Alvaro Morell
Produción: Compagnie Man Drake
Coprodución: Théâtre Le Colombier (Bagnolet)
Residencias: Théâtre Le Colombier (Bagnolet), Espace Lino Ventura (Garges-Lès-Gonesse), l'Usine, Centre national des arts de la rue et de l'espace public (Tournefeuille/Toulouse Métropole)
Co apoio da Direction régionale des affaires culturelles d'Île-de-France - Ministère de la Culture et du Conseil Départemental de la Seine-Saint-Denis

QUE DU BONHEUR (?)
Dirección artística: Tomeo Vergés
Interpretación: Sandrine Maisonneuve

Estrea

En Galicia
Moi, Antonio M. / Que du bonheur (?) Domingo 8 de maio, 17h Cidade da Cultura | Museo Centro Gaiás Sala 1

Preto da auga, abrir pechar deixar saír, augas abertas, auga estancada, xa non é algo do outro, é algo propio, interno, abrir, deixar, ser…

Unha muller encerrada nun váter, subida a un retrete, libérase das cousas que a oprimen, revolvendo na súa propia merda, revolvéndose… mergúllase nunha viaxe interior, sen rumbo…

Augas abertas, fóra hai unha gran festa… algo termina… algo se acaba…

A desesperación, os medos, a tolemia e a tenrura, acompáñana ata o final… Perdida na inmensidade dun espazo incerto de auga, emocións e váteres…

Xuraría que te vin, xuraría que estabas aí…

Waterclose instálase no ámbito do teatro da crueldade, onde as accións, o texto e as emocións narran por igual a alma dunha muller en crise, nun ritmo vertixinoso de imaxes, cunha estética crúa e sensible. Waterclose fala de cambiar, de desprenderse, de abrir e deixar correr, de auga nova, limpa, fresca…

No ano 2002 a dramaturga e actriz mexicana Angélica Briseño e o director arxentino Gabriel Molina atópanse en Madrid para crear o seu primeiro proxecto en común: Woman Closed, espectáculo que tivo a súa estrea no Festival Alt Vigo Galicia en setembro 2002. Waterclose (preto da auga), dialoga con aquela primeira montaxe, confróntaa, desafíaa e transcéndea, nunha creación nova, revisada, recreada nun 2.0 daquel nacemento, nunha proposta arriscada, onde a dramaturga mexicana explora a súa relación coa auga, no seu universo como muller, 20 anos, dous fillos e un teatro despois… Saber nadar en augas abertas…

Teatro La Usina

Os seus directores artísticos, Angélica Briseño e Gabriel Molina, fundan a sala no ano 2006 en Madrid. La Usina está composta por un grupo de profesionais do ámbito teatral, actores, directores e dramaturgos, dedicados á creación, produción e desenvolvemento de proxectos teatrais, á investigación no campo da técnica e a estética teatral, e á formación de grupos xeradores de feitos teatrais. Un espazo para a creación, cunha programación estable, que se renova constantemente, a partir dunha selección coidada de proxectos teatrais innovadores e de calidade.

Unha sala que combina producións propias, con espectáculos de compañías emerxentes e consolidadas, en busca de ofrecer o mellor teatro.

Membro da rede nacional de salas alternativas e referente na programación teatral madrileña, alberga distintos festivais de artes escénicas e medra na elección do público, presentando con calidez e coidado as propostas máis renovadoras do panorama teatral.

Ficha técnica

Madrid | 45 min | 5 €
Teatro experimental

Dirección: Gabriel Molina González
Intérprete: Angélica Briseño Ortega
Textos: Angélica Briseño Ortega
Espazo escénico: Gabriel Molina González
Deseño sonoro: Gabriel Molina González
Vestiario e fotografía: María Patricia Soroa
Soporte técnico e loxística: Teatro La Usina
Asistencia técnica en xira: Mara Roa
Promoción e difusión en medios: Teatro La Usina
Deseño gráfico: Pedro Carchenilla
Produción xeral: Teatro La Usina

Estrea

En Galicia.

Revisión e actualización do primeiro espectáculo da compañía 'Women Closed', no 20 aniversario da súa estrea.
Waterclose (Preto da auga) Domingo 8 de maio, 19h Cidade da Cultura Galería de servizos do Gaiás